روانکاوی چیست و چه تفاوتی با مشاوره و روانشناسی معمولی دارد؟
تا به حال پیش آمده که احساس کنید در زندگیتان چیزی تکرار میشود؟ یا شاید احساس کنید بخشی از وجودتان در تاریکی است و شما هر چه تلاش میکنید، نمیتوانید آن را ببینید؟
بسیاری از ما برای درمان رنجهایمان به دنبال «راهکارهای سریع» هستیم. اما تفاوت بین یک راهکار سریع و یک تغییر بنیادین، درست مثل تفاوت بین پاک کردن گرد و غباری که روی آینه نشسته با بازسازی خودِ آینهای است که شکسته شده است.
من، دکتر باران، در این مقاله میخواهم به شما بگویم که چرا گاهی اوقات «حرف زدن» به تنهایی کافی نیست و چرا برخی از ما نیاز داریم به اعماقِ اعماقِ وجودمان سفر کنیم.
روانکاوی در یک نگاه؛ سفری به دنیای ناخودآگاه
اگر روان انسان را به یک کوه یخ تشبیه کنیم، آنچه ما هر روز تجربه میکنیم شامل افکار، تصمیمات و رفتارهای آگاهانه ما ، تنها نوک این کوه یخ است که بالای آب قرار دارد. اما بخش عظیمی از جهان ما، در زیر آب و در تاریکی «ناخودآگاه» نهفته است.
روانکاوی، در واقع هنرِ غواصی در این اقیانوس است. ما در روانکاوی به دنبال این هستیم که بفهمیم آن بخشهای پنهان، چه قصههایی برای گفتن دارند؟ چه زخمهایی در آنجا دفن شدهاند که هنوز در حال فریاد زدن هستند و باعث میشوند ما در زندگی امروزمان دچار اضطراب، غم یا تضاد شویم؟
چرا برخی درمانهای سریع اثر نمیکنند؟
در بسیاری از رویکردهای روانشناختی، هدف «رفع علامت» است. یعنی اگر شما اضطراب دارید، تکنیکهایی به شما یاد میدهند تا آن اضطراب را مدیریت کنید. این کار مفید است، اما گاهی اوقات اضطراب فقط یک «پیامرسان» است.
تصور کنید در خانهای زندگی میکنید که صدای زنگ هشدار آتشسوزی بلند شده است. شما میتوانید با قطع کردن صدای زنگ، آرامش پیدا کنید، اما آتش همچنان در حال سوختن است!
در روانکاوی، ما به دنبال خاموش کردن زنگ نیستیم؛ ما به دنبال یافتنِ «منشأ آتش» هستیم. ما نمیخواهیم فقط علائم را حذف کنیم، بلکه میخواهیم بفهمیم چرا این رنج در شما شکل گرفته است تا بتوانیم یک «تغییر ساختاری» ایجاد کنیم.
تفاوت روانکاوی و مشاوره در یک نگاه
شاید بپرسید: «پس چه زمانی باید به سراغ روانکاوی بروم؟»
– در مشاوره: ما معمولاً روی یک مشکل خاص (مثل دعوای زناشویی یا استرس امتحان) تمرکز میکنیم و به دنبال راهکارهای عملی برای حل آن هستیم.
– در روانکاوی: ما روی «شخصیت» شما تمرکز میکنیم. ما به دنبال این هستیم که بفهمیم شما «کی هستید» و «چطور ساخته شدهاید». هدف ما این است که شما از بندِ تکرارهای ناخودآگاه رها شوید و بتوانید زندگی را با آگاهی کامل هدایت کنید.
چه زمانی مسیر روانکاوی برای شما مناسب است؟
اگر شما هم:
– احساس میکنید با وجود تلاش زیاد، باز هم در روابطتان به نتایج مشابه و شکستخورده میرسید.
– رنجهای قدیمی کودکی را حس میکنید که هنوز در زندگی امروزتان اثر دارند.
– احساس میکنید بخشی از وجودتان گم شده یا با خودتان در تضاد هستید.
– یا به سادگی میخواهید بدانید «چرا من اینگونه هستم؟»
… آن وقت روانکاوی برای شما یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
سخن پایانی
سفر به اعماق وجود، شاید در ابتدا ترسناک باشد، اما تنها راه برای رسیدن به آرامشی پایدار است. در دپارتمان روانکاوی «روانسلام»، من در کنار شما هستم تا با هم، گرههای قدیمی را باز کنیم و اجازه دهیم جریان زندگی، دوباره در شما جاری شود.
طاهره سادات بدری
(دکتر باران)
متخصص روانشناسی و روانکاوی
